CEYHAN'IN TARİHÇESİ

TÜRK HAKİMİYETİNDEN ÖNCE CEYHAN 

1- İSLAMİYET ÖNCESİ CEYHAN

Ceyhan çevresinde yapılan arkeolojik kazılardaki bugünkü Ceyhan şehir merkezinin ilk çağda ve Orta çağda önemli bir yerleşim birimi değilken,Ceyhan’ın çevresindeki bazı köy ve kasabalar (Misis ,Sirkeli, Mercin, Kurtkulağı, Tumlu, Yılankale...vb) ise önemli birer yerleşim merkezidir.

Çukurova tarihini incelediğimizde Ceyhan ve çevresi şu medeniyetlerin hakimiyeti altına  girmiştir.

           ARVAZA KRALLIĞI- HİTİT KRALLIĞI - KUE KRALLIĞI- ASUR KRALLIĞI- KİLİKYA KRALLIĞI-PERS KRALLIĞI-HELENİSTİK DÖNEMİ- SELÖKİDLER DÖNEMİ

KORSANLAR DÖNEMİ -ROMALILAR DÖNEMİ-BİZANS DÖNEMİ

2- İSLAMİYET SONRASI CEYHAN :  Müslüman Arapların Çukurova’ya ilk akınları Hz.Ömer zamanında 638 yılında başlamıştır.704 yılında Halife Abdulmelik’in oğlu Abdullah Misis yöresindeki kaleyi alarak ilk camiyi yaptırmıştır. Bu tarihten sonra; Çukurova’da Müslüman Emevi hakimiyeti başlamıştır.  8.y.y. da Abbasi Devleti’nin kurulması üzerine Abbasi halifesi  Harun Reşid  bugünkü ismi Düziçi olan Osmaniye’ye bağlı Haruniye şehrini kurduttu.Bu dönemde Abbasilerin uç komutanı olan Türk Beyi  Faraç  zamanında Türkler Çukurova’ya yerleşmeye başladılar. Yine  Ceyhan yakınlarındaki Anavarza ve çevresine de önemli miktarda Horasan Türk’ü yerleştirilmiştir. Çukurova 8.y.y. sonlarından itibaren Horasan’dan akıp gelen Türklerin vatanı olmuştur.    969 yılından sonra Bizans tekrar Çukurova’ ya  hakim olarak Türk ve Müslüman kıyımı yapmıştır. Bizans’ın  bu bölgedeki hakimiyeti 1083 yılına kadar sürmüştür. 

B- TÜRK HAKİMİYETİNDEN SONRA CEYHAN :1071 Malazgirt Zaferinden sonra Türkler Anadolu’ya hızlı şekilde yerleşmeye başladılar. Anadolu Selçuklu Devletinin kurucusu Süleyman Şah 1083 yılında düzenlediği bir seferle bütün Çukurova’ya hakim oldu.Anadolu Selçuklu Devleti hakimiyeti döneminde Çukurova’ya Türkmen oymakları iskan edildi. Fakat Anadolu Selçuklu Devleti’nin zayıfladığı dönemlerde,Haçlılar tarafından Ermeni Krallığı kuruldu.( 1198 ) 1218 yılında Selçuklu hükümdarı İzzettin Keykavus zamanında Ermeniler üzerine yapılan bir sefer sonunda Çukurova Ermeni Krallığı Selçuklu’ya vergi vermeye mecbur edildi.Ermeniler Selçukluların zayıf halinden yararlanarak Çukurova’da yaşayan Türkmenlere işkence ve zulüm yapıyorlardı.1366 yılında Memlüklü ordusu Çukurova ‘daki Türkmenlerinde desteğini alarak Ermeni Krallığına son verdi.1352 yılında Oğuz Türklerinin Yüreğir koluna mensup olan Ramazan Bey Memluklülerin yardımıyla Ramazanoğulları Beyliği’ni kurdu.1516 yılında Osmanlı’ya bağlanan beyliğe, 1608 yılında Osmanlılar tarafından son verilmiştir.1535 yılında İran seferinden dönen Kanuni Sultan Süleyman Ceyhan yakınlarındaki Kurtkulağı  Kervansaray’ında dinlenmiştir.1833 – 1840 yılları arasında Çukurova, Mısır valisi Mehmet Ali Bey’in oğlu İbrahim Paşa yönetiminde kalmıştır.1840 yılından sonra Osmanlılar tekrar bölgeye hakim olmuşlarsa da merkezî idaredeki bozukluklar ve çok ağır olan vergi yükleri yüzünden Kozanoğlu, Küçükalioğlu, Bozdoğanlar, Kerimoğulları , Gökvelioğulları , Sırkıntıoğulları, Menemcioğulları... gibi aşiretler merkezî idareye karşı isyan etmiştirler.Çukurova ve çevresi 1918 yılının sonlarına kadar Osmanlı hakimiyetinde kalmıştır.30 Ekim 1918 Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra bir süre İngiliz işgalinde kalan yöre daha sonra Fransızlar tarafından işgal edilmiştir ..

KURTULUŞ SAVAŞI’NDA CEYHAN  

BENDE BU VEKAYİNİN HİSSİ TEŞEBBÜSÜ BU MEMLEKETTE, BU GÜZEL ADANA’DA DOĞMUŞTUR.Mustafa Kemal ATATÜRK 5 Mart 1912 

         Mondros’tan sonra İskenderun Limanına çıkan İngilizler ilerleyerek Ceyhan’ı işgal ederek karargâhlarını kurdular. Bu sırada Ceyhan Belediye Başkanı olan Hacı Mücdeba Efendi’nin  evini boşaltarak komutanlık binası yaptılar.İngilizlerle Fransızlar kendi aralarında anlaşarak Mart 1919’da Fransızlar Ceyhan’ı İngilizlerden devraldılar.

CEYHAN’IN KURTULUŞUNDA UNUTULMAZ ŞAHSİYETLER

  OSMAN TUFAN BEY -  AHMET AĞA ( BORAN )   -  AVCI MEHMET     

CUMHURİYET’TEN GÜNÜMÜZE CEYHAN :Ceyhan ilçesi geçmişten günümüze bir tarım şehri olarak varlığını sürdürmüştür. Son 20-25 yıldır tarıma dayalı endüstri kuruluşları Ceyhan’da ağırlık kazanmaya başlamıştır. Özellikle tekstil,yağ,inşaat malzemeleri,kireç...vb. sanayi gelişmiştir.Ceyhan ulaşım olanaklarının da elverişliliği sayesinde hızlı şekilde gelişmiştir. Ceyhan güneyden Gaziantep- Tarsus otoyoluyla,kuzeyden ise E-5 karayoluyla çevrilidir. Bugünkü Ceyhan İlçesinin nüfusu ülkemizdeki 45 ilin nüfusundan daha fazladır. Seksenbeş köye sahip olan Ceyhan, Cumhuriyet’ten sonra hızlı gelişmesini günümüze kadar sürdürmüştür.Ceyhan 27 Haziran   1998 depreminden sonra sanayileşmede büyük yara aldıysa da Bakü-Yumurtalık boru hattının gerçekleşmesiyle ve önümüzdeki yılarda faaliyetini arttıracak olan Serbest Bölge ve organize sanayi ile tekrar gelişimine devam edecektir.